ab-ı hayat

Points: 2.222, Level: 19

Activity: 3%

Yeryüzündeki ölüm hadisesinin dış cephesini az çok biliyoruz. Fakat, fezada ölmek nasıl olur diye bir soru hiç aklımızdan geçti mi? 1967 yılında fezada vukubulan Apollo 13 yangınında 3 Astronot ölmüştür. Bundan dolayı NASA’da çalışan mühendisler bu gibi tehlikeleri önlemek için uçuştan önce mümkün olan her tedbiri almaya gayret ederler. Böyle olsa bile fezada vuku bulan ölüm tehlikeleri insanoğluna daha korkunç gözükmektedir.

Ecel, fezadaki kurbanlarına yeryüzündekinden daha farklı bir şekilde, sessizce yaklaşır. Şayet koruyucu elbisesi olmayan bir şahıs feza boşluğuna girerse, ölüm onu çabucak ve kolaylıkla yakalar. Akciğerlerden hava hızlı bir nefes vermeyle boşalır. Böylece vücut dolaşım sistemi içinde akciğere olan kan akışı da oksijenini kaybeder. Oksijen kaybından dolayı şahısta baş dönmesi başlar. Neticede bir kaç saniye içinde beyin ölür.

Fezada ölüm hadisesinden sonra vücut sıvısı tedricen buharlaşmaya başlar. Bazı kan damarları da çatlar. Umumi kanaatin aksine vücut hiçbir zaman patlamaz. Çünkü insan derisi oldukça dayanıklı ve serttir. Vücuttaki suyun tamamen buharlaşması günlerce sürer. Ceset, neticede bir mumya halini alır.

Şayet ölüm Ay, Mars veya astroit kuşağının ötesindeki feza derinliklerinde vuku bulsa, vücut sıvısı buharlaşmayıp ceset donarak katılaşır. Fezadaki astronotlar koruyucu elbiseleri olmadan feza aracının dışına çıkamazlar. Fezada koruyucu elbise yırtılır, yarılır veya koruyucu başlık parçalanırsa, ölüm şekli yine koruyucu elbisesiz fezaya çıkıldığındaki gibi olur. Bir dakikadan az bir zamanda elbise içindeki basınç kaybolur ve elbise içinde bulunan hayati gazlar da fezaya dağılır.

Bir feza kapsülünün koruyucu sisteminin bile oksijen kaybından doğacak ölüm tehlikelerine karşı hiçbir garantisi yoktur. 1971 yılında Soyuz 11 feza aracının kumanda modülünde hava basınç kapağının açık kalmasından dolayı 3 astronot hayatlarını kaybetmiştir. Bir dakikadan az bir zaman içinde hassas kabin havası fezaya dağılmış ve astronotların ölümüne yol açmıştır. İniş otomatik olarak kontrol edildiği için, yeryüzündeki hiçbir kimse kapsülün kapısı açılıncaya kadar kozmonotların ölmüş olduklarını anlayamamıştı.

Arzi olmayan ölümlerin daha korkunç şekli, büyük dozda radyasyona maruz kalmakdan kaynaklananıdır. Arzın manyetik sahası (kuşağı) ve atmosferi, güneş ışınlarından dolayı, zaman zaman 1000 rad’a kadar çıkan radyasyon tehlikesinden bizleri korumaktadır.

Fezada ve diğer gezegenlerde böyle koruyucu tampon bölgeler yoktur. Bir insan şiddetli güneş alevlerinden hâsıl olan radyasyona maruz kalırsa ancak 4 ila 6 gün arasında yaşayabilir. Bu süre esnasında şiddetli baş ağrısı çeker ve ishal, kusma gibi haller görülür.

J.Michener’in meşhur hayal—bilim nev’indeki “Feza” romanında “Apollo 18” feza aracında bulunan iki astronot, güneşten gelen son derece tehlikeli radyasyona yakalanarak ölürler.

Hava sisteminde mekanik bir bozulma, karbondioksit zehirlenmesinden dolayı ölüme yol açabilir. Büyük bir feza istasyonunda havanın böyle öldürücü bir seviyeye gelmesi günlerce sürebilir, ama küçük bir feza aracında bu sadece bir kaç saat içinde vuku bulur. Hava sistemi sadece % 3 CO2 pompalarsa, astronotların nefes alması fazlalaşır 1 işitme güçlükleri başlar. Nisbet yükseldikçe baş ağrısı, baş dönmeleri başlar. Bunu mide bulantısı takip eder. % 6 nisbetine çıkınca, feza mürettebatında şuur bozukluğu başlar ve artık hayatlarını koruyacak tedbirleri alamazlar. CO2 % 8 nispetine gelince hala şuurunu muhafaza edenler şiddetli bir şekilde sarsılırlar. Yaklaşık 10 dakika içinde astronotlar şuurlarını kaybeder.
Elbette fezada vukubulan daha aşina olabildiğimiz diğer ölüm şekilleri de vardır. Isıtıcılar çalışmazsa mürettebatın vücut sıcaklığı aniden düşebilir. Feza aracında yangın çıkabilir ve mürettebat yanma veya dumandan boğulma gibi sebeplerle kolaylıkla ölebilirler.
Cesetlerin ortadan kaldırılması problemine gelince, mürettebatlar çok rahat olduklarından cenaze merasimini seçebilirler. Feza aracı dışındaki cesetler bir yere bağlanarak kurutulur, sonra da dünyaya gömülmek üzere gönderilir.

Arzı atmosferle donatarak üzerine manyetik kuşakları bağlayan Yüce Kudret, bizleri fezanın binbir türlü tehlikelerinden her an korumaktadır. Bunlar olmasaydı, fezadan gelen çok tehlikeli ışınlar ve radyasyon hayatı felce uğratırdı.

Ömer ARIKAYA

__________________
İnciden den incinme incidenden
Kemal den noksan imiş incilen incidenden